Endokrynologia i diagnostyka

System regulacji neurohumoralnej („kontrola płynów nerwowych”) jest znanym wszystkim układem hormonalnym, który jest dość złożony, ale bardzo ważny dla prawidłowego funkcjonowania całego organizmu. Badaniem budowy tego układu, wykrywaniem dysfunkcji i opracowywaniem metod leczenia chorób zajmuje się odrębna dziedzina medycyny – endokrynologia.

Niestety patologie układu hormonalnego są różnorodne i liczne, ich przebieg może być nieprzewidywalny, a objawy nie zawsze oczywiste. Dlatego ważne jest, aby mieć pojęcie o metodach diagnozowania chorób endokrynologicznych.

Metody badawcze w endokrynologii
Ze względu na specyfikę objawów niemożliwe jest niezależne określenie obecności jednej lub drugiej choroby endokrynologicznej. Tylko lekarz może to zrobić po dokładnym zbadaniu. Dlatego przy pierwszym podejrzeniu patologii należy skonsultować się z endokrynologiem, który postawi diagnozę i zaleci skuteczną terapię.

Do wykrywania chorób układu hormonalnego stosuje się następujące metody:

1. badanie zewnętrzne, podczas którego ocenia się stan skóry, proporcjonalność ciała, wielkość tarczycy;
2. badania laboratoryjne, przede wszystkim badanie krwi na obecność cukru i hormonów;
3. ultradźwięk.

Układ hormonalny to zespół gruczołów wydzielania wewnętrznego - tarczyca, grasica, trzustka, przytarczyce, przysadka mózgowa, nadnercza, gonady. Wchodzące w skład systemu narządy, tkanki i komórki wytwarzają specjalne związki organiczne – bioaktywne regulatory lub hormony. W tłumaczeniu z języka greckiego termin „hormon” oznacza „pobudzać”, „aktywować”, co najlepiej wyjaśnia funkcjonalne znaczenie tych związków.

Hormony wpływają na wszystkie procesy w organizmie. Wchodząc bezpośrednio do krwioobiegu, są wyłapywane przez wrażliwe receptory. Komórki dostają polecenie i zaczynają reagować: np. wzrasta temperatura ciała lub ciśnienie krwi, wzrasta intensywność laktogenezy (produkcji mleka) itp. Innymi słowy, hormony uruchamiają, spowalniają lub całkowicie zatrzymują wszystkie procesy fizjologiczne i umysłowe . W tym przypadku każdy gruczoł układu hormonalnego wytwarza kilka hormonów, a każdy hormon wpływa na różne procesy.

Układ hormonalny czasami działa nieprawidłowo i rozwija patologie charakteryzujące się:

• naruszenie produkcji hormonów;
• zmniejszyć lub zwiększyć ich liczbę;
• produkcja nieprawidłowych hormonów;
• tworzenie odporności na działanie hormonów; naruszenie procesu wchłaniania.

Każda taka awaria może prowadzić do poważnych chorób. Lista patologii endokrynologicznych jest dość szeroka:

• niedoczynność tarczycy to dysfunkcja tarczycy charakteryzująca się niedostateczną produkcją hormonów;
• wole — nadczynność, której towarzyszy powiększenie tarczycy;
• cukrzyca jest chorobą, która prowadzi do naruszenia procesów metabolicznych, które rozwijają się na tle braku insuliny;
• tyreotoksykoza - nadczynność tarczycy;
• niedoczynność przytarczyc – niedoczynność przytarczyc;
• nadczynność przytarczyc — nadmierna produkcja parathormonu;
• autoimmunologiczne zapalenie tarczycy – destrukcyjne zmiany w tkankach tarczycy;
• gigantyzm — nadmierna produkcja hormonu wzrostu.

Czynnikami ryzyka rozwoju chorób endokrynologicznych są nadwaga, mała aktywność fizyczna, niewłaściwe odżywianie, złe nawyki i predyspozycje dziedziczne.

Najczęstsze objawy patologii endokrynologicznych:

1. uczucie zmęczenia, osłabienie mięśni;
2. gwałtowny przyrost lub utrata masy ciała bez zmiany diety;
3. szybkie bicie serca;
4. zwiększone pocenie się;
5. senność;
6. upośledzenie pamięci, rozproszona uwaga;
7. ciągłe uczucie pragnienia;
8. podwyższone ciśnienie krwi;
9. przyspieszone oddawanie moczu.

Objawy patologii mogą być mieszane, choroby często są maskowane jako inne dolegliwości. Jednak nowoczesne metody diagnozowania chorób endokrynologicznych umożliwiają wykrywanie nieprawidłowości z dużą dokładnością.